Khi nào luật sư bị hủy bỏ việc đăng ký bào chữa?

Đời Sống Pháp Luật

Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hủy bỏ việc đăng ký bào chữa và thông báo cho người bào chữa, cơ sở giam giữ khi phát hiện người bào chữa thuộc trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 72 Bộ luật Tố tụng Hình sự (BLTTHS) 2015, vi phạm pháp luật khi tiến hành bào chữa.

Ngày 25/6 vừa qua, Tòa án nhân dân tỉnh Bến Tre với Hội đồng xét xử do Thẩm phán Bùi Quang Sơn làm chủ tọa đưa ra xét xử sơ thẩm vụ án “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” đối với Luật sư Trần Hữu Kiển (Đoàn luật sư tỉnh Bến Tre) bị khách hàng tố cáo hành vi chiếm đoạt tiền khi thực hiện Hợp đồng dịch vụ pháp lý và ủy quyền đại diện tham gia tố tụng trong một vụ án dân sự chia thừa kế.

ls1-5b348d5f452ce

Luật sư Đồng Hữu Pháp (áo trắng) đang phát biểu tại phiên tòa.

Vụ án có bốn luật sư tham gia bào chữa từ giai đoạn điều tra, trong đó có Luật sư Vũ Phi Long (cựu Thẩm phán, Phó chánh Tòa hình sự Tòa án nhân dân TP. Hồ Chí Minh); Luật sư Đồng Hữu Pháp (Đoàn luật sư tỉnh Thừa Thiên – Huế) và hai Luật sư Đỗ Thị Hoàng Yến, Đàm Thị Thùy Trang (Đoàn luật sư tỉnh Bến Tre) cùng tham gia bào chữa cho bị cáo Trần Hữu Kiển kêu oan từ khi bị khởi tố bắt giam.

Chiều (26/6) khi Luật sư Đồng Hữu Pháp tham gia phần thẩm vấn tại phiên tòa thì bị Chủ tọa, Thẩm phán Bùi Quang Sơn ra lệnh cho Cảnh sát hỗ trợ tư pháp bảo vệ phiên tòa áp giải Luật sư Đồng Hữu Pháp ra khỏi phòng xử án vì vị chủ tọa cho rằng: “Luật sư Đồng Hữu Pháp có hành vi đập bàn khi thẩm vấn”.

Luật sư Đồng Hữu Pháp cho biết, ông không có hành vi đập tay xuống bàn khi thẩm vấn, và khiếu nại ngay đề nghị được trích xuất Camera phòng xử để làm rõ nhưng không được chấp nhận. Sáng ngày 28/6, Luật sư Pháp đã tới Tòa sớm để gặp chủ tọa phiên tòa đề nghị được tiếp tục tham gia bào chữa hoặc không cho tham gia phiên tòa thì được nộp bài bào chữa để bào chữa cho bị cáo Kiển – vì luật sư Pháp tham gia bào chữa từ giai đoạn điều tra, nhưng không được vị Chủ tọa phiên tòa chấp nhận.

“Khi bị buộc khỏi phòng xử án, Kiểm sát viên hoạt động chấp hành pháp luật và giữ quyền công tố tại phiên tòa cũng không có ý kiến gì, Chủ tọa cũng không lập biên bản về sự việc này. Hôm sau Chủ tọa cũng không ban hành thông báo hủy bỏ việc đăng ký bào chữa theo khoản 7, Điều 78 BLTTHS 2015”, Luật sư Đồng Hữu Pháp cho biết.

Pháp luật tố tụng hình sự và nội quy phiên tòa quy định thế nào?

Đối với phiên tòa hình sự, Nội quy phiên tòa được quy định tại Điều 256 BLTTHS  2015. Cụ thể, như sau:

1. Mọi người vào phòng xử án phải mặc trang phục nghiêm túc, chấp hành việc kiểm tra an ninh và thực hiện đúng hướng dẫn của Thư ký Tòa án.

2. Mọi người trong phòng xử án phải tôn trọng Hội đồng xét xử, giữ gìn trật tự và tuân theo sự điều hành của chủ tọa phiên tòa.

3. Mọi người trong phòng xử án phải đứng dậy khi Hội đồng xét xử vào phòng xử án và khi tuyên án. Bị cáo phải đứng khi Kiểm sát viên công bố cáo trạng hoặc quyết định truy tố. Người được Tòa án triệu tập đến phiên tòa muốn trình bày ý kiến phải được chủ tọa phiên tòa đồng ý; người trình bày ý kiến phải đứng khi trình bày ý kiến, khi được hỏi.

Những người vì lý do sức khỏe có thể được chủ tọa phiên tòa cho phép ngồi.

4. Tại phiên tòa, bị cáo đang bị tạm giam chỉ được tiếp xúc với người bào chữa cho mình. Việc tiếp xúc với những người khác phải được chủ tọa phiên tòa cho phép.

5. Người dưới 16 tuổi không được vào phòng xử án, trừ trường hợp được Tòa án triệu tập đến phiên tòa.

Nếu người tham dự phiên tòa có hành vi vi phạm nội quy thì sẽ bị xử lý theo quy định của BLTTHS. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 467 BLTTHS 2015 có quy định Chủ tọa phiên tòa có quyền ra quyết định buộc người vi phạm nội quy phiên tòa rời khỏi phòng xử án hoặc tạm giữ hành chính.

Chủ tọa phiên tòa có quyền ra quyết định buộc người vi phạm rời khỏi phòng xử án hoặc tạm giữ hành chính. Cơ quan công an có nhiệm vụ bảo vệ trật tự phiên tòa hoặc người có nhiệm vụ bảo vệ trật tự phiên tòa thi hành quyết định của thẩm phán chủ tọa phiên tòa về việc buộc rời khỏi phòng xử án hoặc tạm giữ hành chính người gây rối trật tự phiên tòa.

Các quy định pháp luật hiện hành không phân chia các mức độ xử lý vi phạm nội quy phiên tòa một cách cụ thể, riêng biệt. Mức độ vi phạm tương ứng với cách xử lý vi phạm nào là tùy thuộc vào sự đánh giá của chủ tọa. Tuy nhiên, khi ra quyết định xử lý vi phạm nội quy phiên tòa, chủ tọa phiên tòa đương nhiên phải tuân thủ các quy định về nguyên tắc ứng xử của cán bộ, công chức ngành Tòa án được quy định tại Quyết định 1253/2008/QĐ-TANDTC. Cụ thể tại điểm a, b khoản 1 Điều 2 của Bộ quy tắc ứng xử có quy định những việc cán bộ, công chức Tòa án phải làm. Theo đó, chủ tọa phiên tòa có nghĩa vụ phải cởi mở, hòa nhã, công tâm và phải giải thích rõ nội quy phiên tòa, và phải tạo điều kiện thuận lợi cho người tham gia tố tụng thực hiện quyền và nghĩa vụ của họ theo quy định của pháp luật.

 

Luật sư Đồng Hữu Pháp bị lực lượng dẫn giải áp mời ra khỏi phòng xử án theo lệnh của chủ tọa phiên tòa.

Khi nào thì luật sư bị thu hồi, hủy bỏ việc đăng ký bào chữa và thông báo cho người bào chữa?

Việc Luật sư Đồng Hữu Pháp bị chủ toạ ra lệnh cho lực lượng Cảnh sát tư pháp bảo vệ phiên toà áp giải ra khỏi phòng xử án vì cho rằng Luật sư Pháp có hành vi vỗ bàn khi tham gia phiên tòa cần hiểu ra sao?.

BLTTHS 2015 quy định cụ thể tại khoản 7 Điều 78 BLTTHS: “Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hủy bỏ việc đăng ký bào chữa và thông báo cho người bào chữa, cơ sở giam giữ khi thuộc một trong các trường hợp: Khi phát hiện người bào chữa thuộc trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 72 BLTTHS 2015. Vi phạm pháp luật khi tiến hành bào chữa.

Khoản 4 Điều 72 BLTTHS quy định về người bào chữa không được bào chữa như sau:

a) Người đã tiến hành tố tụng vụ án đó; người thân thích của người đã hoặc đang tiến hành tố tụng vụ án đó;

b) Người tham gia vụ án đó với tư cách là người làm chứng, người giám định, người định giá tài sản, người phiên dịch, người dịch thuật;

c) Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, người bị kết án mà chưa được xoá án tích, người đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc.

Ngoài ra, Luật Luật sư 2006, sửa đổi bổ sung 2012 thì một luật sư không được bào chữa (không được cấp Giấy chứng nhận bào chữa) khi thuộc 01 trong 04 trường hợp theo quy định tại khoản 4 Điều 27:

a) Người bị tạm giữ, bị can, bị cáo hoặc người đại diện cho bị can, bị cáo là người chưa thành niên, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất từ chối luật sư; 

b) Luật sư là người thân thích của người đã hoặc đang tiến hành tố tụng trong vụ án đó; 

c) Luật sư đã tham gia trong vụ án đó với tư cách là người làm chứng, người giám định hoặc người phiên dịch; 

d) Luật sư là người đã tiến hành tố tụng trong vụ án đó. 

Như vậy, việc Chủ tọa Bùi Quang Sơn tước quyền bào chữa của luật sư trong trường hợp này là không có căn cứ pháp luât, đặc biệt là vi phạm (nếu có) đã không được lập biên bản, và ý kiến của Kiểm sát viên cũng không thực hiện đúng trách nhiệm của mình kiểm sát tại phiên tòa trong trường hợp này.

Ngoài ra, xét về tính khách quan thì trong trường hợp này chủ tọa phiên tòa cần có chứng cứ cụ thể như ghi âm, ghi hình bằng cách trích xuất camera trong phòng xét xử hoặc máy ghi âm (đối với hành vi vi phạm nội quy kín, không nhiều ngời quan sát thấy), hoặc phải có người làm chứng, chứng kiến (đối với hành vi vi phạm nội quy một cách rõ ràng). Và đặc biệt, hành vi vi phạm nội quy phải được lập biên bản với chữ ký xác nhận của Chủ tọa, người vi phạm và người làm chứng, như vậy mới đảm bảo tính khách quan, trung thực, tôn trong pháp luật và chỉ giải quyết theo đúng trình tự pháp luật mà BLTTHS đã cụ thể hóa.

Việc chủ tọa “truất quyền bào chữa” của luật sư trong giai đoạn thẩm vấn, tranh luật mà không có biên bản vi phạm, không có thông báo bằng văn bản theo quy định tại Điều 72, 78 BLTTHS cho thấy chủ tọa đã vi phạm pháp luật tố tụng hình sự, cản trở đối với quyển bào chữa và nhờ luật sư bào chữa của luật sư và bị cáo.

Hơn ai hết trong trường hợp này, Luật sư Đồng Hữu Pháp phải khiếu nại hành vi tố tụng của chủ tọa phiên tòa, đồng thời báo cáo sự việc tới Đoàn luật sư tỉnh Thừa Thiên – Huế và Ủy ban Bảo vệ quyền lợi luật sư (Liên đoàn Luật sư Việt Nam) để giải quyết vụ việc rõ ràng, không thể để vụ việc gây dư luận, tiền lệ xấu trong việc tham gia tố tụng tại phiên tòa của luật sư, cũng như uy tín của giới luật sư cả nước nói chung.

Luật sư Nguyễn Văn Quynh

(Đoàn luật sư TP. Hà Nội)

Facebook Comments